czwartek, 21 maja 2009 15:54
Sławomir Ryszard Cenckiewicz - historyk i publicysta. Urodził się w 20 lipca 1971 r. w Gdyni. Jest synem Janiny z domu Kubiak i Ryszarda Cenckiewicza. Jest absolwentem Instytutu Historii Uniwersytetu Gdańskiego. W 1997 r. obronił pracę magisterską pod kierunkiem prof. Romana Wapińskiego na podstawie rozprawy pt. Geneza opozycji lewicowo-liberalnej w PRL (1956-1968) (wyróżnienie rektora). W styczniu 2003 r. w Instytucie Historii Uniwersytetu Gdańskiego obronił pracę doktorską na podstawie rozprawy pt. Tadeusz Katelbach (1897-1977). Biografia polityczna (promotor prof. Roman Wapiński).
W latach 2003-2005 był adiunktem w Instytucie Historii Uniwersytetu Gdańskiego. W okresie 2001-2006 był pracownikiem Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku (na stanowisku starszego specjalisty). Od lipca do listopada 2006 r. pracował w Biurze Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie (na stanowisku kierownika sekcji Edycji Źródeł i Informacji Naukowej). W lutym 2007 r. objął stanowisko Naczelnika w Oddziałowym Biurze Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku, które pełnił do września 2008 r. Został zmuszony do dymisji ze stanowiska pod wpływem presji i nacisków ze strony polityków na kierownictwo IPN. Bezpośrednią przyczyną presji skutkującej odejściem ze stanowiska naczelnika i odejściem z IPN (z dniem 1 stycznia 2009 r.) było opublikowanie przez Cenckiewicza (wspólnie z Piotrem Gontarczykiem) książki pt. SB a Lech Wałęsa. Przyczynek do biografii.
W pracy naukowej specjalizuje się w dziejach polskiej emigracji politycznej, Polonii amerykańskiej, aparatu bezpieczeństwa PRL i opozycji antykomunistycznej w PRL. Prowadził badania naukowe w Anglii i Stanach Zjednoczonych. Był dwukrotnym stypendystą Polonia Aid Foundation Trust w Londynie (2000 r. i 2004 r.). W 2000 r. otrzymał grant Fundacji Kościuszkowskiej w Nowym Jorku. W latach 2005-2007 był stypendystą Free Speech Foundation w Chicago.
W latach 2003-2005 był sekretarzem redakcji rocznika naukowego „Niepodległość" (Warszawa). Obecnie jest członkiem redakcji kwartalnika naukowego IPN „Aparat represji PRL 1944-1989" (Rzeszów). Od 1999 r. jest również członkiem Rady Porozumiewawczej Badań nad Polonią.
Jest autorem około 150 publikacji naukowych, popularnonaukowych i źródłowych. Opublikował łącznie dziesięć pozycji książkowych - pięć zbiorów źródeł i cztery autorskie - Oczami bezpieki. Szkice i materiały z dziejów aparatu bezpieczeństwa PRL, Kraków 2004, Wydawnictwo „Arcana" (wyróżniona II nagrodą w Konkursie Literackim im. Józefa Mackiewicza w 2005 r. oraz wyróżnieniem w Konkursie Literackim im. Brutusa w 2005 r.), Tadeusz Katelbach (1897-1977). Biografia polityczna, Warszawa 2005, Wydawnictwo LTW (Nagroda im. Jerzego Łojka w 2006 r.), SB a Lech Wałęsa. Przyczynek do biografii, Gdańsk-Kraków-Warszawa 2008 (wspólnie z P. Gonatrczykiem, za którą redakcja „Gazety Polskiej" przyznała im tytuł Człowieka Roku 2008), Sprawa Lecha Wałęsy, Poznań 2008 oraz Śladami bezpieki i partii. Studia. Źródła. Publicystyka, Łomianki 2009.
W październiku 2006 r. został również wyróżniony „za wybitne osiągnięcia w badaniach nad Polonią w latach 2003-2006" przez Stowarzyszenie Naukowe „Polska w Świecie".
Publikował m. in. na łamach „Arcanów" (Kraków), „Niepodległości" (Nowy Jork-Londyn-Warszawa), „Biuletynu IPN" (Warszawa), „Pamięci i Sprawiedliwości" (Warszawa), „Dziejów Najnowszych" (Warszawa), „Orła Białego" (Londyn), „Wprost" (Warszawa), „Tygodnika Solidarność" (Warszawa), „Rzeczpospolitej" (Warszawa), „Christianitas" (Warszawa) i „Gazety Wyborczej" (Warszawa).
Był konsultantem i uczestnikiem wielu programów dokumentalnych i filmów poświęconych najnowszej historii Polski (m. in. cyklu „Errata do biografii").
W dniu 22 lipca 2006 r. minister obrony narodowej Radosław Sikorski powołał Cenckiewicza na stanowisko przewodniczącego Komisji ds. Likwidacji Wojskowych Służb Informacyjnych. Funkcję tę pełnił do dnia 30 października 2006 r. W tym czasie pełnił też funkcję doradcy wiceministra obrony narodowej Antoniego Macierewicza - Pełnomocnika ds. organizacji Służby Kontrwywiadu Wojskowego.
W grudniu 2006 r., z uwagi na znajomość spraw związanych z bezpieczeństwem energetycznym państwa, Ministerstwo Skarbu powołało go na członka Rady Nadzorczej spółki „Operator Logistyczny Paliw Płynnych z siedzibą w Płocku". Sprawował tę funkcję do stycznia 2008 r.
W 2007 r. prezydent Lech Kaczyński przyznał Cenckiewiczowi Srebrny Krzyż Zasługi.
